Biblioteka trzecim miejscem?

Biblioteka trzecim miejscem? / Dagmara Roszkowska // W: Warsztaty Bibliotekarskie [Dokument elektroniczny] / red. nacz. Dagmara Roszkowska. – Czasopismo elektroniczne. – Nr 2/2015 (46) grudzień – Piotrków Trybunalski : Biblioteka Pedagogiczna, 2015. – Tryb dostępu: http://warsztatybibliotekarskie.pedagogiczna.edu.pl/biblioteka-trzecim-miejscem. – ISSN 1732-7008

linia

Trzecie miejsce, to inicjatywa Biblioteki Pedagogicznej w Piotrkowie Trybunalskim mająca swoje źródło w koncepcji socjologicznej Raya Oldenburga, w której życie człowieka oparte jest na trzech płaszczyznach funkcjonowania społecznego: domu, pracy oraz miejscu wypoczynku, relaksu i spędzania czasu ze znajomymi. W poprzednim numerze Warsztatów Bibliotekarskich Jarosław Jędrych szczegółowo przedstawił tę naukową teorię, podając pod rozwagę skromne powiązania jej pierwotnej formy z gruntem bibliotekarskim 1. W niniejszym tekście zaprezentuję małą wariację na temat koncepcji, czyli wykorzystanie wybranych jej elementów w konkretnym projekcie bibliotecznym.

RELAKS, SOCJALIZACJA… I ROZWÓJ

Trzecie miejsce, to wg Oldenburga przestrzeń neutralna, niezwiązana z pracą i domem, tętniąca życiem lokalnej społeczności, wzmacniająca w niej poczucie przynależności i więzi z innymi. Takim miejscem dla wielu osób może być kino, kawiarnia czy osiedlowy klub. Ale czy może też być nim biblioteka? Pomimo faktu, że ta teoria socjologiczna miała zupełnie inną etiologię – dotyczyła polaryzacji społeczeństwa amerykańskiego wokół pracy i domu oraz budowania hermetycznych enklaw wykluczających życie społeczne – to z powodzeniem przyjmuje się ona w środowisku bibliotekarskim. Nie bez przyczyny od wielu lat, np. wśród warszawskich studentów, istnieje moda na buwing, a nowoczesna architektura biblioteczna uwzględnia w projektach komfort klienta niezwiązany bezpośrednio z korzystaniem z typowych usług tych placówek 2.

W swych pierwotnych założeniach koncepcja trzeciego miejsca dotyczy wyłącznie odpoczynku i dbałości o relacje z innymi ludźmi. Wzbogacona biblioteczna wersja mówi także o szeroko pojętym rozwoju. Biblioteka Pedagogiczna w Piotrkowie od dawna czyni starania, by jej siedziba była dla mieszkańców miasta i czytelników przestrzenią interakcji społecznych, aktywnego, kreatywnego odpoczynku, rozwoju pasji, spotkań z ciekawymi ludźmi, wypoczynku w gronie piotrkowian o podobnych zainteresowaniach oraz miejscem aktywizacji na rzecz lokalnych społeczności.

BIBLIOTECZNY PR

Możliwość odpoczynku i socjalizacji – to niejedyne atuty biblioteki jako trzeciego miejsca. Jest to także świadome budowanie wizerunku placówki, jako miejsca realnie należącego do lokalnej społeczności, miejsca przyjaznego, w którym chętnie bywamy, o którym chętnie mówimy, które jest częścią naszego społecznego życia. Ta wydawałoby się nieco idylliczna wizja biblioteki wprowadzana jest w życie z powodzeniem w wielu bibliotekach europejskich. Ich użytkownicy mają realny wpływ na to, czym ona jest i co się w niej dzieje.

Od lat zmienia się rola bibliotek – to proces naturalny i nieuchronny. Książka jest nadal ważna, ale nie najważniejsza. Najistotniejszy jest człowiek, a książka i usługi biblioteczne są jedynie narzędziami służącymi jego rozwojowi. Możemy się przed tym bronić, stojąc murem jako strażnicy niesplamionych kawą kart bibliotecznych ksiąg. Możemy przycupnąć w kącie w nadziei, że zmiany nie dotkną nas zbyt boleśnie. Możemy wyjść przed szereg i… wpuścić ludzi do biblioteki.

PIOTRKOWSKIE TRZECIE MIEJSCE

Tworzenie w Bibliotece Pedagogicznej w Piotrkowie trzeciego miejsca trwa z sukcesami już od kilku lat. Użytkownicy placówki funkcjonują w przestrzeni bibliotecznej nie tylko jako petenci przychodzący po konkretny produkt – książkę, informację, ale także jako inicjatorzy, twórcy i gospodarze wielu spotkań i imprez.

W zbliżającym się roku 2016 Biblioteka Pedagogiczna pragnie zintensyfikować prace w tym kierunku, nagłaśniając ideę trzeciego miejsca w formie kampanii skierowanej do mieszkańców Piotrkowa oraz wszystkich swoich klientów. W ramach akcji BPP poszukuje partnerów, którzy korzystając bezpłatnie z sal bibliotecznych będą realizować swoje działania, prezentować twórczość i osiągnięcia, rozwijać pasje, jednocześnie dzieląc się wiedzą i umiejętnościami z zainteresowanymi użytkownikami BPP w nieodpłatnych formach.

BPP do współpracy zaprasza trenerów, artystów, hobbystów, wizjonerów, podróżników, organizacje, fundacje, kluby formalne i nieformalne. Efektem nawiązania współpracy będą różnorodne formy warsztatowe, meetingi, imprezy, koła samokształceniowe, zebrania, pokazy, wystawy, w promocję których włączy się także Biblioteka.

Można by zadać pytanie, jaki ma to związek z podstawową funkcją biblioteki. Moim zdaniem większy niż mogłoby się nam wydawać. Zadaniem bibliotek i bibliotekarzy jest gromadzenie i udostępnianie informacji. Obok książki, czasopisma czy Internetu doskonałym i zaskakującym źródłem informacji jest sam człowiek.

PIERWSI PARTNERZY

Koniec roku 2015 w BPP zapowiada się bardzo obiecująco. Współpracę z Biblioteką Pedagogiczną kontynuuje lub właśnie rozpoczęło kilku partnerów: artysta fotograf, amatorska grupa fotografików, koło gospodyń miejskich, trener biznesu, fundacja prozwierzęca, nieformalna grupa miłośników gier planszowych.

Fotograf Anna Krasoń-Skibicka rozpoczyna w grudniu serię tematycznych warsztatów. Profesjonalnie o fotografii będzie rozprawiać na podstawie sugestii i pytań otrzymanych od przybyłych uczestników. Ich zwieńczeniem będzie wystawa prac kursantów.

Nieformalna, amatorska grupa fotografików Piotrków i Okolice w Obiektywie zaproponuje osobom stawiającym swoje pierwsze kroki w fotografii serię spotkań edukacyjnych. W ramach spotkań przewidziane są także plenery fotograficzne z grupą oraz możliwość wstąpienia w jej szeregi.

W siedzibie BPP systematycznie będą odbywać się także warsztaty Piotrkowskiego Koła Gospodyń Miejskich otwarte dla wszystkich zainteresowanych rękodziełem artystycznym. Spotkania będą miały na celu kultywowanie tradycyjnych technik i nowoczesnych rozwiązań rękodzielniczych.

Trener biznesu Maciej Pawłowski będzie kontynuować szkolenia rozwojowe, doskonaląc różnorodne kompetencje miękkie zainteresowanych kursantów.

O wolontariacie, blaskach i cieniach pomagania zwierzętom, przepisach prawnych oraz edukacji ekologicznej będzie można porozmawiać na cyklicznych spotkaniach z wolontariuszami piotrkowskiej Fundacji Miasto Kotów.

Kontynuowana będzie także zGRAna Biblioteka – cykl sobotnich spotkań miłośników gier planszowych, na których uczestnicy samodzielnie dokonują doboru gier i ustalają tematykę spotkań.

Informacje o zaplanowanych spotkaniach i warsztatach dostępne są na stronie internetowej BPP oraz profilu facebookowym placówki.

trzecie miejsce

***


linia roszkowska
Dagmara Roszkowska
 – kierownik Wydziału Wspomagania Pracy Szkół i Placówek Oświatowych w Bibliotece Pedagogicznej w Piotrkowie Tryb., redaktor naczelna Warsztatów Bibliotekarskich. Animatorka zajęć kulturalnych, orędowniczka idei biblioteki jako trzeciego miejsca, myślenia wizualnego, technik notowania i rozwoju umiejętności poznawczych. Fotograf – amator.

 

linia

Przypisy:

  1. Jędrych J., Ray Oldenburg i jego teoria trzeciego miejsca [online], „Warsztaty Bibliotekarskie” 2015, nr 1. [Przeglądany: 10.11.2015] Tryb dostępu: http://warsztatybibliotekarskie.pedagogiczna.edu.pl/nr-12015-45/ray-oldenburg-i-jego-teoria-trzeciego-miejsca/
  2. Konieczna D., Współczesne trendy architektury bibliotecznej a zmieniające się wymagania użytkowników bibliotek [online]. W: Biblioteki XXI wieku. Czy przetrwamy? II Konferencja Biblioteki Politechniki Łódzkiej. Łódź, 19-21 czerwca 2006 r. EBIB Materiały konferencyjne nr 16. [Przeglądany: 19.10.2015] Tryb dostępu: http://www.ebib.pl/publikacje/matkonf/biblio21/sesja5ref3.pdf
Ten artykuł jest częścią: NR 2/2015 (46)

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *